Ηλεκτρολογική Νομοθεσία στην Ελλάδα

Τι χρειάζεται να γνωρίζουν ιδιοκτήτες και επιχειρήσεις για τις ηλεκτρικές εγκαταστάσεις

Μια νέα κατοικία, η ανακαίνιση ενός καταστήματος ή η προσθήκη ηλεκτρολογικού εξοπλισμού χρειάζονται τεχνική προετοιμασία με βάση τις απαιτήσεις του έργου. Η ηλεκτρολογική νομοθεσία καθορίζει το πλαίσιο για τον σχεδιασμό, την κατασκευή, τη συντήρηση και τον έλεγχο των εγκαταστάσεων, με στόχο την προστασία ανθρώπων και περιουσίας.

Για τον ιδιοκτήτη, το πρώτο βήμα είναι να προσδιοριστούν οι απαιτήσεις που αφορούν το συγκεκριμένο ακίνητο: η χρήση του, η ηλικία της εγκατάστασης και το αντικείμενο των εργασιών επηρεάζουν τη μελέτη και την τεκμηρίωση που χρειάζονται.

Το βασικό πλαίσιο και το πρότυπο ΕΛΟΤ 60364

Κεντρική αναφορά για τις εσωτερικές ηλεκτρικές εγκαταστάσεις αποτελεί η ΥΑ 101195/2021, στο ΦΕΚ Β΄ 4654/8.10.2021, όπως τροποποιήθηκε ιδίως με τις ΥΑ 129600/2021 και 17773/2023. Καλύπτει τη μελέτη, την κατασκευή, τις τροποποιήσεις, τη συντήρηση και τους ελέγχους.

Το ΕΛΟΤ 60364 αποτελεί το βασικό πρότυπο αναφοράς για τις εγκαταστάσεις χαμηλής τάσης, όπως εκάστοτε ισχύει, με τις δυνατότητες ισοδύναμων προτύπων ή τεχνικών προδιαγραφών που προβλέπει η νομοθεσία. Η μεταβατική περίοδος εφαρμογής του προηγούμενου πλαισίου ολοκληρώθηκε στις 31.12.2023.

Στην πράξη, ο σχεδιασμός εξετάζει τα ηλεκτρικά φορτία, τις γραμμές τροφοδοσίας, τους πίνακες και τα μέτρα προστασίας. Οι επιλογές αυτές συνδέονται με τη χρήση και τις συνθήκες του χώρου.

Τι ισχύει για παλαιότερες εγκαταστάσεις και ανακαινίσεις

Οι υφιστάμενες εγκαταστάσεις ή τα επιμέρους τμήματά τους αξιολογούνται με βάση τις τεχνικές απαιτήσεις που ίσχυαν κατά την κατασκευή τους, μαζί με τις λοιπές εφαρμοστέες διατάξεις ασφάλειας. Γι' αυτό συναντώνται εγκαταστάσεις που ελέγχονται κατά ΚΕΗΕ, ΕΛΟΤ HD 384 ή ΕΛΟΤ 60364.

Σε μια ανακαίνιση εξετάζονται τα τμήματα που διατηρούνται, οι νέες γραμμές και οι τροποποιήσεις. Η καταγραφή της υφιστάμενης κατάστασης βοηθά να προσδιοριστούν οι αναγκαίες παρεμβάσεις και ο τρόπος σύνδεσής τους με την υπόλοιπη εγκατάσταση.

Μελέτη και εργασίες από πρόσωπα με το αντίστοιχο δικαίωμα

Η ανάθεση των εργασιών γίνεται σε επαγγελματίες που διαθέτουν τα απαιτούμενα δικαιώματα για τη συγκεκριμένη δραστηριότητα. Στο σχετικό πλαίσιο εντάσσεται το ΠΔ 108/2013, όπως ισχύει, για την εκτέλεση, συντήρηση, επισκευή και λειτουργία ηλεκτρολογικών εγκαταστάσεων.

Όπου οι διατάξεις απαιτούν μελέτη, προηγείται η εκπόνησή της από αρμόδιο πρόσωπο και η εφαρμογή της επιβλέπεται από πρόσωπο με το αντίστοιχο δικαίωμα. Η υποχρέωση αυτή είναι σημαντική για τον προγραμματισμό του έργου πριν από την έναρξη εργασιών.

Γείωση και προστασία από ηλεκτροπληξία

Οι απαιτήσεις προστασίας εξειδικεύονται και με ειδικές ρυθμίσεις. Η ΚΥΑ Φ.Α΄50/12081/642/2006 αφορά τις διατάξεις διαφορικού ρεύματος και τη θεμελιακή γείωση. Η απόφαση 130414/2019 τροποποίησε το πλαίσιο για τις διατάξεις διαφορικού ρεύματος, γνωστές ως ρελέ διαρροής.

Η επιλογή και η εγκατάστασή τους εξετάζονται μαζί με τη γείωση, τους αγωγούς προστασίας και τα υπόλοιπα μέτρα ασφάλειας, σύμφωνα με τις απαιτήσεις και το πεδίο εφαρμογής των σχετικών διατάξεων.

Στις νεοαναγειρόμενες οικοδομές με εσωτερική ηλεκτρική εγκατάσταση προβλέπεται θεμελιακή γείωση, με τις εξαιρέσεις που ορίζει η σχετική απόφαση. Η πρόβλεψή της χρειάζεται να ενσωματώνεται έγκαιρα στη μελέτη και στον συντονισμό των κατασκευαστικών εργασιών.

ΥΔΕ και υποχρέωση αρχικών και περιοδικών ελέγχων

Η νομοθεσία προβλέπει αρχικό έλεγχο, τακτικούς επανελέγχους και έκτακτους ελέγχους στις περιπτώσεις που ορίζει. Ο έλεγχος περιλαμβάνει επιθεώρηση, δοκιμές και μετρήσεις, με καταγραφή των αποτελεσμάτων στο κατάλληλο πρωτόκολλο. Μετά τον έλεγχο συντάσσεται η Υπεύθυνη Δήλωση Εγκαταστάτη, ΥΔΕ, με τη συνοδευτική της τεκμηρίωση.

Ο χρόνος τακτικού επανελέγχου εξαρτάται από την κατηγορία της εγκατάστασης. Αλλαγές στη χρήση, ορισμένες τροποποιήσεις και συμβάντα που επηρεάζουν την ασφάλεια μπορεί να ενεργοποιούν υποχρέωση έκτακτου ελέγχου.

Ο ιδιοκτήτης ή ο χρήστης χρειάζεται να διατηρεί τον φάκελο της εγκατάστασης και να μεριμνά για τον προβλεπόμενο επανέλεγχο. Η υποβολή ΥΔΕ στον ΔΕΔΔΗΕ γίνεται ψηφιακά, σύμφωνα με την ισχύουσα διαδικασία.

Κτιριοδομικός Κανονισμός και χώροι ηλεκτρολογικού εξοπλισμού

Οι ηλεκτρικές εγκαταστάσεις συνδέονται και με τον αρχιτεκτονικό σχεδιασμό. Ο Κτιριοδομικός Κανονισμός του 2023, ΦΕΚ Β΄ 3985, τροποποιήθηκε με το ΦΕΚ Β΄ 6995/23.12.2025, το οποίο περιλαμβάνει αλλαγές στο άρθρο 31 για τις εσωτερικές ηλεκτρικές εγκαταστάσεις.

Μεταξύ άλλων, εξειδικεύονται απαιτήσεις για χώρους μετρητών, εφεδρικής ηλεκτροπαραγωγής, συσσωρευτών και υποσταθμών. Για χώρους συσσωρευτών προβλέπεται επαρκής εξαερισμός και, όπου απαιτείται από τους κανονισμούς, αντιεκρηκτική ηλεκτρική εγκατάσταση.

Για το έργο αυτό σημαίνει ότι η θέση και τα χαρακτηριστικά των τεχνικών χώρων πρέπει να εξετάζονται από την αρχή, μαζί με τις απαιτήσεις πρόσβασης και την αρχιτεκτονική διαμόρφωση. Ο έγκαιρος συντονισμός βοηθά να ενσωματωθούν οι απαραίτητες προβλέψεις στη μελέτη.

Ειδικές εγκαταστάσεις και διαδικασίες σύνδεσης

Σταθμοί φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων. Εφαρμόζονται ειδικές απαιτήσεις για τη μελέτη και τον έλεγχο της εγκατάστασης. Ο ν. 4710/2020 και οι σχετικές οδηγίες του ΔΕΔΔΗΕ παραπέμπουν στο ΕΛΟΤ 60364, με ειδικότερες προβλέψεις για τη φόρτιση οχημάτων.

Εφεδρικά ηλεκτροπαραγωγά ζεύγη. Για την εφεδρική τροφοδότηση παροχής που συνδέεται στο Δίκτυο εξετάζονται οι προϋποθέσεις σύνδεσης και λειτουργίας και ο απαιτούμενος φάκελος. Σχετική είναι η απόφαση ΡΑΕ 754/2019 και η διαδικασία του ΔΕΔΔΗΕ.

Φωτοβολταϊκά και αυτοπαραγωγή. Παράλληλα με την ασφάλεια της ηλεκτρικής εγκατάστασης εξετάζονται οι όροι σύνδεσης και οι απαιτούμενες δηλώσεις προς τον Διαχειριστή. Το αντικείμενο της τεχνικής τεκμηρίωσης προσδιορίζεται ανάλογα με το σύστημα και τον τρόπο λειτουργίας του.

Τι να οργανώσετε πριν από τις ηλεκτρολογικές εργασίες

Για την προετοιμασία ενός έργου είναι χρήσιμο να συγκεντρωθούν η προηγούμενη ΥΔΕ, τα σχέδια και οι υπάρχουσες μελέτες, να καταγραφούν οι νέες ανάγκες σε εξοπλισμό και να διευκρινιστούν οι προβλεπόμενες εργασίες.

Στη συνέχεια προσδιορίζονται οι απαιτούμενες μελέτες, οι επιβλέψεις και οι διαδικασίες σύνδεσης ή ελέγχου. Κατά την ολοκλήρωση, η τεκμηρίωση πρέπει να αποτυπώνει την εγκατάσταση όπως έχει υλοποιηθεί, ώστε να παραμένει χρήσιμη για τη λειτουργία, τη συντήρηση και μελλοντικές παρεμβάσεις.

Πώς σας υποστηρίζει η Lighting.bureau

Στη Lighting.bureau αναλαμβάνουμε ηλεκτρομηχανολογικές μελέτες, επιθεωρήσεις ηλεκτρικών εγκαταστάσεων, έκδοση ΥΔΕ και τεχνική υποστήριξη για τον σχεδιασμό των απαιτούμενων παρεμβάσεων.

Συνδυάζουμε τον ηλεκτρομηχανολογικό σχεδιασμό με τη μελέτη φωτισμού και την αρχιτεκτονική, ώστε οι τεχνικές προβλέψεις να εξετάζονται μαζί με τη διαμόρφωση και τη χρήση του χώρου.

Επικοινωνήστε μαζί μας για νέο έργο, ανακαίνιση ή αξιολόγηση υφιστάμενης εγκατάστασης. Στείλτε μας την περιοχή, τη χρήση του ακινήτου και μια σύντομη περιγραφή των εργασιών που σχεδιάζετε, μαζί με όσα σχέδια διαθέτετε.

info@lightingbureau.gr
Επικοινωνία με τη Lighting.bureau